Nội dung chính
Quá trình đô thị hoá nhanh và tăng trưởng kinh tế đang đẩy khối lượng rác thải sinh hoạt ở Lâm Đồng lên mức kỷ lục, đặt áp lực lớn lên hệ thống thu gom và xử lý hiện tại.
Khối lượng rác thải sinh hoạt tăng nhanh
Theo báo cáo của Phòng Môi trường – Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, Lâm Đồng hiện phát sinh khoảng 2.550 tấn rác mỗi ngày, tương đương gần 940.000 tấn mỗi năm. Đô thị như Đà Lạt, Bảo Lộc chiếm tỉ lệ cao nhất, với mức tiêu thụ trung bình từ 0,7 đến 1,1 kg/người/ngày, trong khi khu vực nông thôn dao động 0,4‑0,6 kg/người/ngày.
Hiện trạng thu gom và xử lý
Ở các đô thị, tỷ lệ thu gom đạt 90‑95%, nhưng ở nông thôn chỉ đạt 60‑75%. Dù thu gom được, phần lớn rác vẫn được chôn lấp – một phương pháp chưa đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm đất, nước và không khí.
Thách thức trong phân loại và tái chế
Chương trình phân loại rác tại nguồn đã được thí điểm ở một số địa phương, nhưng chưa lan rộng. Người dân chưa hình thành thói quen, còn các đơn vị quản lý thiếu phương tiện và quy trình thu gom riêng, khiến tỷ lệ tái chế vẫn thấp.
Cơ sở xử lý hiện có và công nghệ áp dụng
Lâm Đồng hiện có 13 nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt đang hoạt động hoặc trong giai đoạn xây dựng, tập trung tại các đô thị trung tâm như Đà Lạt, Bảo Lộc và Phan Thiết. Các nhà máy áp dụng công nghệ đa dạng: đốt kết hợp tái chế, sản xuất phân compost, ép gạch block không nung và chôn lấp hợp vệ sinh. Tuy nhiên, công suất tổng cộng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu, và đầu tư công nghệ xanh còn chậm.
Chất thải nông nghiệp, y tế và nguy hại
Chất thải nông nghiệp (bao bì thuốc bảo vệ thực vật, phế phẩm chăn nuôi, phụ phẩm trồng trọt…) vẫn là nguồn phát sinh khó kiểm soát. Đối với chất thải y tế và các chất thải nguy hại từ bệnh viện, doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa có hệ thống lưu giữ đạt chuẩn, dẫn đến việc kê khai, báo cáo không đầy đủ và thiếu giám sát. Kết quả là hiện tượng đổ, xả rác sai quy định vẫn diễn ra, đặc biệt ở khu vực nông thôn và ven đô thị.
Chiến lược 2021‑2025: Đầu tư xã hội hoá và mở rộng hạ tầng
Theo ông Võ Văn Minh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh đã triển khai cơ chế ưu tiên thu hút đầu tư xã hội hoá trong lĩnh vực xử lý rác. Giai đoạn 2021‑2025, tỉnh đã phê duyệt 10 dự án xử lý chất thải mới, tập trung vào các khu vực còn thiếu hạ tầng và yếu về công nghệ. Các dự án này hướng tới nâng cao công suất, áp dụng công nghệ sạch và tạo ra các mô hình kinh doanh bền vững.
Kết luận và lời kêu gọi hành động
Rác thải sinh hoạt đang trở thành thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của Lâm Đồng. Để giảm áp lực, cần đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng, mở rộng mạng lưới thu gom nông thôn, và đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ xử lý hiện đại. Bạn có ý tưởng hoặc kinh nghiệm về quản lý rác thải? Hãy chia sẻ trong phần bình luận và cùng nhau xây dựng Lâm Đồng xanh hơn!
