Nội dung chính
Đi khám sức khỏe tâm thần, cô gái 20 tuổi vẫn phải mang theo bình khí cười vì không thể kiểm soát được cơn thèm.
Vào chiều 12‑1, tại tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui”, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ trường hợp một sinh viên nữ bị lệ thuộc nitrous oxide (N2O) – còn gọi là “khí cười”.
Giấu bố mẹ dùng bóng cười nhiều năm
Ban đầu, cô chỉ thử vài lần tại các buổi tụ tập bạn bè khi còn học THCS. Khi lên THPT, việc sử dụng tăng dần do áp lực nhóm bạn và cuối cùng cô tự mua khí cười để sử dụng một mình.
Mỗi lần chỉ dùng 1–2 quả, nhưng dần dần lên tới 10–20 quả/ngày. Khi các viên bóng nhỏ không còn đủ, cô chuyển sang dùng bình khí lớn và mua các bình mini để giấu trong balo, tránh sự phát hiện của gia đình. Tần suất sử dụng cũng tăng nhanh, từ một bình mỗi tuần lên một bình mỗi 1‑2 ngày.
Gia đình chỉ phát hiện khi vô tình thấy một bình khí lạ trong phòng và nhận thấy các dấu hiệu rối loạn tâm thần. Khi nhập viện, bệnh nhân đã lệ thuộc N2O trong 6‑7 năm, xuất hiện tê bì tay chân, trầm cảm và lo âu.
Quy trình điều trị và tiến triển
Bác sĩ Thảo cho biết sau một giai đoạn điều trị tại Viện Sức khỏe Tâm thần, bệnh nhân đã giảm đáng kể cảm giác thèm khí cười. Sau 6 tháng, với sự hỗ trợ chặt chẽ của gia đình, cô ngừng sử dụng, các triệu chứng thèm nhớ giảm mạnh và vẫn được theo dõi định kỳ.
Bóng cười gây nghiện như thế nào?
Khí nitrous oxide (N2O) là một chất gây hưng phấn ngắn hạn, tạo cảm giác cười không kiểm soát trong vài phút. Khi lạm dụng, N2O tác động lên hệ thần kinh trung ương, gây tổn thương não và tủy sống.
Hậu quả nghiêm trọng bao gồm tê bì tay chân, yếu liệt, rối loạn vận động, suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung và thậm chí phải dùng xe lăn. Liều lượng lớn có thể gây ngạt thở do thiếu oxy, rối loạn nhịp tim, ngừng tim và tử vong.
Việc hít liên tục để duy trì cảm giác hưng phấn khiến người dùng tiêu thụ trên 10 quả mỗi lần, lặp lại nhiều lần, dễ dẫn đến ngộ độc nặng và tổn thương não mạn tính.
Ngộ độc cấp tính có thể gây rối loạn tri giác, chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh, rối loạn nhịp tim và tổn thương phổi; trường hợp nặng có thể gây phù phổi cấp hoặc ngừng tim.
Phương pháp điều trị chuyên sâu
Theo tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn Sử dụng Chất và Hành vi, đa số bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng. Điều trị thường kết hợp thuốc, trị liệu tâm lý, can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ và giám sát chặt chẽ của gia đình.
Ở Việt Nam đã ghi nhận nhiều trường hợp tử vong ngay sau khi sử dụng khí cười tại các quán bar, club do ngạt hoặc rối loạn hô hấp cấp.
Chuyên gia cảnh báo: việc xem “bóng cười” là hình thức giải trí vô hại là sai lầm. Khi dùng thường xuyên, người trẻ có nguy cơ lệ thuộc và gặp các biến chứng nghiêm trọng.
Do kích thước nhỏ, bình khí cười dễ mang theo và giấu kín, phụ huynh cần quan sát các dấu hiệu bất thường như thay đổi hành vi, giảm cân đột ngột, hay xuất hiện cảm giác tê bì, để kịp thời can thiệp.
